W maju 1989 r. w Bułgarii wojsko zaatakowało demonstrację mniejszości tureckiej, protestującej przeciw narzucaniu jej kultury i języka bułgarskiego. Od października 1989 r. opozycja organizowała w Sofii manifestacje, a już pod koniec roku załamał się system ustrojowo-polityczny Bułgarii. W listopadzie Todor Ziwkow, stojący na czele partii od 1954 r., został usunięty. Kierownictwo Bułgarskiej Partii Komunistycznej (BPK) przejęli zwolennicy reform. Jej sekretarzem generalnym został Petyr Mładenow, popierany przez Gorbaczowa. Już na początku 1990 r. rozpoczęły się rokowania władz z opozycją, a w czerwcu 1990 r. odbyły się wolne wybory do parlamentu. Zwyciężyła w nich Bułgarska Partia Socjalistyczna, spadkobierczyni Bułgarskiej Partii Komunistycznej, ale już w lipcu Mładenowa zmuszono do ustąpieniu z urzędu prezydenta. Na funkcję tę wybrano opozycjonistę, Zeliu Zelewa. Przywódca komunistycznej Rumunii, Nicolae Ceausescu, należał do tych przywódców, którzy najdłużej odmawiali przeprowadzenia reform. Jego autokratyczne rządy doprowadziły do katastrofy gospodarczej. Postępującej dewastacji kraju towarzyszyły nasilający się terror policji politycznej, oficjalny kult osoby Ceausescu, nazywanego "geniuszem Karpat", oraz nepotyzm.